Geschiedenis van Voorburg

 

Op de oude duinenrij of strandwal, waar nu Voorburg ligt, wonen al heel lang mensen. Uit archeologische vondsten blijkt dat er al omstreeks 2700 jaar voor Chr., dus 4700 jaar geleden, menselijke bewoning was. Bewoning is ook aangetoond in de Bronstijd en de Late IJzertijd, de periode voor en tijdens de overheersing van de Romeinen.

Romeinse tijd
Na de komst van de Romeinen werd in 47 na Chr. door de soldaten van veldheer Corbulo een verbinding tussen de mondingen van Maas en Rijn gegraven; een gedeelte van de Vliet bij Voorburg is vermoedelijk een rest van deze Corbulogracht.

Het gebied was in de eerste eeuw na Chr. bewoond door de stam van de Cananefaten. Op een wat hooggelegen plaats waar nu o.a. het park Arentsburgh ligt, was een inheemse nederzetting. Daar werd door de Romeinen een burgerlijke stad gesticht. Zoals uit de benaming Forum Hadriani blijkt (forum = werkplaats) was dit een handelsplaats, waaraan keizer Hadrianus in 121 na Chr. op zijn tocht door dit gebied zijn naam verbond.

Omstreeks het jaar 161 na Chr. heeft de stad een andere naam gekregen: Municipium Aurelium (of Aelium) Cananefatium, de hoofdstad van het Cananefaatse gebied.

Uit vondsten van huisplattegronden en aardewerk blijkt dat de bewoners van de stad voor een deel geromaniseerde Cananefaten zijn geweest, inheemse bewoners die veel van de Romeinse cultuur hadden overgenomen.

Ongeveer in het jaar 270 heeft de bevolking die stad verlaten. Tot in de 16e eeuw moeten er resten van stenen gebouwen zichtbaar zijn geweest op het terrein tussen de buitenplaats Hoekenburg en het Diaconessenziekenhuis, waar een van de twee oudste steden met marktstadsrechten in Nederland heeft gelegen.

Middeleeuwen1664
Ruim vijfhonderd jaar na de Romeinse bewoning komen we pas de oudste vermelding van 'Foreburg' tegen in een tussen 777 en 866 bijgehouden goederenlijst van de Utrechtse kerk. In de Middeleeuwen is Voorburg als ambachtsheerlijkheid in eigendom van de families Van Wassenaar en De Ligne.

Van 1615 tot 1828 heeft de stad Delft de heerlijkheid in haar bezit. De ambachtsheer benoemde personen op belangrijke posten en controleerde de gemeentegelden. In 1828 kocht het dorpsbestuur van Voorburg deze heerlijke rechten en werd daardoor heer en meester in eigen huis.

Omdat het vlak bij het landelijk regeringscentrum lag, ontwikkelde Voorburg zich tot een plaats waar belangrijke en gegoede burgers hun buitenverblijf hadden.

Zo liet de staatsman Constantijn Huygens hier zijn lusthof 'Hofwijck' bouwen. Tegenwoordig is het een museum. In de vorige eeuw woonde prinses Marianne der Nederlanden op de inmiddels verdwenen buitenplaats 'Rusthof'. In huize 'Vreugd en Rust' werd de staatsman Groen van Prinsterer geboren. De buitenplaatsen 'Arentsburg' en 'Hoekenburg' vormen momenteel samen het doveninstituut 'Effatha'.

Behalve buitenplaatsen met hun prachtige parken, waaraan Voorburg zijn groenvoorziening in belangrijke mate te danken heeft, stond er in de polders rond het dorpscentrum een groot aantal boerderijen. Behalve de nog bestaande boerderijen 'West-Duyvesteijn' en 'Essesteijn', nu kinderboerderij, zijn ze allemaal verdwenen om plaats te maken voor woonwijken.

1900 tot nu
Onder druk van Haagse annexatiepogingen (het industrieterrein 'de Binckhorst' werd in 1907 wel bij Den Haag gevoegd) werd sinds het begin van deze eeuw in Voorburg de woningbouw krachtig ter hand genomen.

In de vijftiger jaren werd een nieuw centrum ontworpen rond het Koningin Julianaplein en rond 1975 werd de laatste nieuwbouwwijk 'Essesteijn' voltooid. Voorburg heeft nu een oppervlakte van slechts 629 ha. en rond de 39.000 inwoners.

Boeken over de geschiedenis van Voorburg
De geschiedenis van Voorburg is uitvoerig beschreven in het boek 'Dorp aan de Vliet'. Vier boekjes met foto's van het Voorburg van vroeger vormen een aanvullend beeldverhaal. 'Lusthoven en oude huizen langs de Vliet' vertelt over de buitenplaatsen en hun bewoners.
'De straten op de lanen in' is een boekje met de geschiedenis van de Voorburgse straatnamen.

Bij de viering in 1988 van het 2000-jarig bestaan van Voorburg verscheen de 'Kroniek van Voorburg'. Onder deze titel heeft een groot aantal auteurs verschillende onderwerpen van de Voorburgse geschiedenis opnieuw beschreven.

Het boekje "Korte Geschiedenis van Voorburg" van Bernard Dijkman (redactie) geeft in een notedop de belangrijkste gebeurtenissen in de historie van Voorburg. Tevens bevat het een korte omschrijving van diverse bezienswaardgheden in onze gemeente. Met een routebeschrijving kunt u een wandeling maken langs een aantal van deze monumenten in het oude centrum van Voorburg. Dit handige boekje is gratis te verkrijgen bij het Bureau Oud-archief van de gemeente Voorburg (Herenstraat 42). U kunt natuurlijk ook in het Servicecentrum terecht. Per e-mail bestellen? Klik hier .

Huisstijl
Oude symbolen, authentieke heraldische kleuren, een klassieke typografie en een moderne vormgeving waren de uitgangspunten voor de huisstijl van de gemeente Voorburg.

De eigentijds getekende burcht, in rood, verwijst naar het oorspronkelijke gemeentewapen van Voorburg dat in 1816 werd omschreven als: 'Zijnde van Zilver, beladen met een Burgt van Keel'. Het schild is echter verdwenen. Zonder schild past het beeld beter bij het open en toegankelijke karakter van de gemeente Voorburg. Maar een burcht alleen maakt nog geen eersteklas woonstad. Als nieuw element duikt daarom in de huisstijl de blauwe wimpel op. Een wimpel doet denken aan feest en plezier, maar is ook een oud symbool dat de culturele en historische kant van Voorburg onderstreept.

Het blauw van de wimpel draagt de naam, maar de burcht blijft aanwezig en maakt het beeld compleet. Als punt achter een zin, als stempel onder de brief, als knipoog naar het verleden.